Корпоративтік авиабилеттер сатып алудағы NDC: Қазақстанның тревел-менеджерлері үшін не өзгереді

NDC (әуе компаниясының жүйелеріне тікелей қосылу стандарты) болашақ туралы теориялық әңгіме болудан қалды. IATA мәліметінше, 2025 жылдың ақпанында АҚШ-тағы Airlines Reporting Corporation мәмілелерінің шамамен 20%-ы NDC арқылы өтті, ал корпоративтік NDC сегменті 2022 жылдан 2024 жылға дейін 5 есе өсті. Бұл толқын қазақстандық нарыққа дәл қазір жетіп жатыр.

Бұл қалай жұмыс істейді. Бұрын әуе компаниясы тарифтерді жаһандық дистрибутивтік жүйелерге (GDS — Amadeus, Sabre, Travelport) беретін, ал агенттіктер оларды сол жерден алатын: стандартты кластар, ешқандай пакеттер жоқ. NDC — XML негізіндегі жаңа хаттама, ол арқылы әуе компаниясы ұсыныстарды агенттікке немесе корпоративтік клиентке тікелей береді: дербес жеңілдіктермен, динамикалық тарифтермен және қосымша қызметтер пакеттерімен. Reed & Mackay және ALTOUR мәліметінше, корпоративтік бағдарламалардағы NDC-тарифтердің орташа үнемі — GDS-тегі дәл сол рейстермен салыстырғанда 16%-ға дейін.

Бұл қазірдің өзінде қайда жұмыс істейді. Әлемдік әуе компанияларының 60%-дан астамы NDC-ті кем дегенде ішінара қолдайды (IATA). Ең жетілген бағдарламалар — Lufthansa Group, Air France-KLM, British Airways, American Airlines, Iberia компанияларында. Біздің өңірде NDC-ті Turkish Airlines, Emirates, Qatar Airways белсенді қосуда. Air Astana әзірге негізінен GDS арқылы жұмыс істейді, бірақ NDC бағытына қозғалыс — алдағы екі-үш жылдың мәселесі.

Қиындықтар қайда жасырынған.

1. Деректердің бытыраңқылығы. NDC, GDS және әуе компанияларының тікелей сайттары арқылы жасалған брондаулар әртүрлі көздерге түседі. Егер travel-серіктес оларды бір есепке жинақтамаса, ұшуларға жұмсалатын шығындардың корпоративтік аналитикасы ыдырап кетеді.

2. Тарифтердің салыстырмалылығы. NDC-ұсыныстар пакеттермен келеді: «эконом + багаж + орын», «базалық эконом», «қайтарылатын эконом». «Эконом / бизнес» логикасында жазылған саясат мұндай пакеттерді салыстыра алмайды.

3. Қайтару және ауыстыру. NDC-брондаулар GDS-тің стандартталған процесі арқылы емес, әуе компаниясының ережелері бойынша тікелей өзгертіледі. Егер серіктес нақты NDC-әуе компаниясымен жұмыс істемесе, ауыстыру сағаттарға созылатын қолмен жасалатын операцияға айналады.

4. Серіктестің дайындығы. GBTA мәліметінше, корпоративтік тревел-менеджерлердің тек 32%-ы ғана travel-серіктесі NDC-жоспарларын оларға түсінікті етіп жеткізді деп санайды. Бастама әрдайым дерлік клиент тарапында болады.

Қазақстандағы тревел-менеджерге дәл қазір не істеу керек.

1. Travel-серіктесіңізден анықтама сұраңыз: сіздің топ-тізіміңіздегі қай әуе компаниялары NDC арқылы қосылған және олар бойынша брондаулардың қандай үлесі жаңа арна арқылы өтіп жатыр.

2. Ұшулар бойынша корпоративтік есепті тексеріңіз — ол NDC-брондауларды GDS-пен қатар көре ме. Көрінбейтін брондаулар — деректердегі және бюджеттегі соқыр дақ.

3. Travel-саясаттың негізгі тұжырымдарын авиабилеттің «жалаң» тарифі емес, сапардың қорытынды құны логикасында қайта жазыңыз. Багаж бен орын кіретін NDC-пакет көбінесе GDS экономы плюс бөлек сатып алынған багаждан арзанырақ.

4. Корпоративтік тарифтер бойынша келіссөздерде NDC-арнаны бөлек талқылаңыз — әсіресе Lufthansa, Turkish Airlines, Emirates, Qatar Airways компанияларымен. Оларда корпоративтік NDC-бағдарламалар қазірдің өзінде жетілген.

Егер NDC-ті өз бағдарламаңыздың мысалында талдағыңыз келсе — сатып алу көлемі бойынша топ-5 құрайтын әуе компанияларын пікірлерде жазыңыз. Келесі посттарда олардың қайсысында NDC ТМД бойынша қазірдің өзінде жұмыс істейтінін талдаймыз.